Piernik staropolski dojrzewający – kiedy nastawić ciasto przed świętami?

Piernik staropolski to wypiek, na którego przygotowanie warto zarezerwować sobie trochę czasu. Najlepiej zacząć jeszcze na kilka tygodni przed świętami – ciasto musi dojrzeć, a po upieczeniu i przełożeniu powidłami blaty potrzebują jeszcze kilku dni, aby zmięknąć. Poznaj nasze wskazówki dotyczące piernika staropolskiego.

Piernik staropolski dojrzewający

Kiedy nastawić piernik staropolski przed Bożym Narodzeniem?

 

Dojrzewanie ciasta najczęściej trwa od czterech do sześciu tygodni. Jeżeli więc piernik ma trafić na stół 24 grudnia, warto nastawić je najpóźniej około 26 listopada. Z kolei upieczone już blaty warto przełożyć powidłami około 3–5 dni przed podaniem.

Co, jeśli ciasto będzie dojrzewało krócej? Piernik również może się udać, ale aromat przypraw prawdopodobnie będzie mniej wyraźny. Nie należy też przetrzymywać ciasta zbyt długo. Najbezpieczniej trzymać się wybranej receptury i przechowywać masę w stałej, chłodnej temperaturze.


Piernik staropolski długo dojrzewający – składniki

Poniższa receptura wystarcza na trzy blaty o wymiarach około 25 × 35 cm, z których po przełożeniu powstaje mniej więcej 30 niewielkich porcji.

Składniki:

  • 500 g miodu

  • 250 g cukru

  • 250 g masła

  • 1 kg mąki pszennej typu 450 lub 500

  • 3 jajka w rozmiarze M

  • 125 ml mleka

  • 15 g sody oczyszczonej

  • 40 g przyprawy do piernika

  • 5 g soli

  • 600–700 g gęstych powideł śliwkowych do przełożenia

  • 250 g gorzkiej czekolady i 100 ml śmietanki 30% do polewy

Zanim kupisz gotową przyprawę do piernika, sprawdź jej skład. Najważniejsze są: cynamon, imbir, goździki, kardamon, gałka muszkatołowa i pieprz. Uważaj na mieszanki z dużym dodatkiem cukru lub kakao – mogą być mniej aromatyczne.


Jak przygotować ciasto na piernik staropolski?

  1. Miód, cukier i masło podgrzewaj na małym ogniu, aż składniki się połączą. Nie gotuj masy. Odstaw ją do przestudzenia.

  2. Sodę dokładnie rozprowadź w mleku. Do dużej miski wsyp mąkę, przyprawę korzenną i sól.

  3. Do suchych składników dodaj letnią masę miodową, jajka oraz mleko z sodą. Wyrabiaj całość do uzyskania jednolitego, gęstego ciasta.

  4. Przełóż ciasto do czystego szklanego lub ceramicznego naczynia. Wyrównaj powierzchnię i szczelnie przykryj pokrywką lub folią spożywczą.

  5. Wstaw naczynie do lodówki na 4–6 tygodni. Umieść je z dala od produktów o intensywnym zapachu i zapisz datę przygotowania.

Bezpośrednio po wyrobieniu masa może być miękka. Podczas dojrzewania zgęstnieje i stanie się łatwiejsza do wałkowania. Jeśli przygotowujesz dużą ilość ciasta, dla wygodniejszego przenoszenia i równomiernego chłodzenia podziel je między kilka pojemników.


Jak upiec i przełożyć dojrzewający piernik?

  1. Wyjmij ciasto z lodówki 1–2 godziny przed wałkowaniem. Powinno stać się plastyczne, ale nadal pozostać chłodne.

  2. Podziel je na trzy równe części. Każdą rozwałkuj na prostokąt o grubości około 5 mm, najlepiej między arkuszami papieru do pieczenia.

  3. Piecz każdy blat osobno przez 15–20 minut w 170°C, w trybie góra–dół. Wyjmij go, gdy jest równomiernie wyrośnięty i lekko sprężysty; zbyt długie pieczenie nadmiernie go wysuszy.

  4. Poczekaj, aż blaty całkowicie ostygną. Dwa z nich posmaruj powidłami, zużywając po około 300–350 g na warstwę, i złóż piernik.

  5. Owiń ciasto papierem do pieczenia, połóż na nim deskę i równomiernie obciąż. Odstaw w chłodne miejsce na 2–3 dni.

  6. Zdejmij obciążenie, wyrównaj brzegi i pokryj piernik polewą przygotowaną z czekolady oraz gorącej śmietanki. Po zastygnięciu pokrój na porcje.

Do przełożenia najlepiej nadają się gęste, wyraźnie kwaśne powidła śliwkowe. Zbyt rzadka konfitura może wypływać pod naciskiem i rozmiękczać brzegi. Jedną warstwę można uzupełnić masą marcepanową, ale wtedy piernik może zmienić smak i wymagać innych warunków przechowywania.


Jak zaplanować przygotowanie piernika w lokalu?

W recepturze zapisz datę nastawienia ciasta, masę każdej partii, termin pieczenia, ilość powideł i rozmiar gotowej porcji. Naczynia oznacz nazwą produktu i datą, aby nie pomylić partii. Zanim rozpoczniesz wałkowanie, sprawdź liczbę potrzebnych blach oraz przygotuj miejsce, w którym przełożone ciasto będzie mogło zmięknąć.

Jeśli piec nagrzewa się nierównomiernie, najpierw upiecz jeden blat i sprawdź efekt. W razie potrzeby dostosuj czas pieczenia przed włożeniem kolejnych porcji ciasta.


FAQ