Nie jesteś naszym Klientem?

Załóż kartę MAKRO teraz

Śledź matjas

Śledź jest delikatny i smakowity tylko w jednej, dość specyficznej formie: w wielu krajach miłośnicy jedzenia z niecierpliwością oczekują na śledzia matjas, którego profesjonalni kucharze serwują w klasycznej formie oraz w różnych kreatywnych odmianach.


Śledź matjas - MAKRO Inspiracje

Tradycyjnie pyszny

Jest wiele sposobów konserwowania oraz przyrządzania śledzia. Można go namoczyć w occie, wędzić, smażyć lub solić. Nic jednak nie może się równać ze śledziem matjas, który w sezonie jest świeży tylko od końca maja do początku lipca. Ponieważ prawdziwy matjas (nazwa pochodzi od holenderskiego słowa 'maagdekensharing' lub śledź dziewiczy) jest przygotowywany tylko z "dziewiczych" ryb, czyli takich, które nie złożyły ikry ani mleczka, tylko ich mięso jest tak smaczne i zawiera ogromną ilość cennych kwasów omega 3.

Sekret wyjątkowego pikantnego smaku leży w sposobie, w jaki rybę się patroszy i przechowuje. Z jednej strony sztuka przyrządzania matjasa jest bardzo stara – z drugiej jednak została ona odkryta bardziej lub mniej przypadkowo przez rybaka Wilhelma Beukelzoona pochodzącego z małego miasta Biervliet we Flandrii. W roku 1395 wynalazł on proces patroszenia ryby: wnętrzności usuwa się poprzez cięcie wykonane pomiędzy skrzelami, a trzustkę pozostawia się w rybie. Beukelzoon po prostu zapomniał usunąć ten organ oraz osolił śledzia z trzustką w środku, tworząc w ten sposób śledzia matjas. Enzymy zawarte w trzustce sprawiają, że w odpowiednio słonym środowisku w ciągu kilku dni śledź dojrzewa do niedającego się z niczym porównać matjasa.

Tak wypatroszony śledź był umieszczany w dębowej beczce z solą, dzięki czemu mógł być transportowany i trzymany tak przez długi czas bez żadnego problemu. Nawet dzisiaj oryginalny matjas holenderski jest przygotowywany w ten sposób. W najlepszym przypadku jest patroszony i solony jeszcze na morzu, przechowywany na pokładzie statków rybackich.

Śledź matjas – holenderski czy skandynawski

Śledź matjas po holendersku dojrzewa w lekko słonym roztworze oraz prawie rozpuszcza się na języku. W Holandii ludzie rozkoszują się śledziem w czystej formie jako podwójny filet z płetwą ogonową: ten, kto je takiego śledzia trzyma go za ogon, odchyla jego głowę i wkłada całą rybę w usta. Jedyny inny "składnik" w tym przypadku to szklanka holenderskiego ginu albo akvavitu, którą wypija się od razu po posiłku.

W przypadku śledzia matjas po skandynawsku pojedyncze filety przechowuje się w soli, cukrze oraz specjalnych enzymach wspomagających dojrzewanie. Ta odmiana jest nieco twardsza w swojej konsystencji oraz zawiera trochę mniej tłuszczu, ale nie może się równać smakiem z oryginalnym śledziem holenderskim.

Rozkoszuj się matjasem: w czystej formie lub z dodatkami

Matjas jest szczególnie popularny wśród fanów ryb jako solidna i świeża przekąska z chrupiącymi cebulkami, lub w bułce. W Niemczech ludzie serwują matjasa jako główne danie ze smażonymi ziemniakami i bekonem lub chlebem o mocnym smaku. Skandynawowie dodają często buraki do ryby, aby nadać jej interesujący wygląd. W przypadku różnych świetnych kuchni, świeże składniki dodaje się do matjasa, który jest serwowany zgodnie z oryginalną recepturą jako przepyszny oraz atrakcyjny morski specjał.
Śledź matjas

Czy wiesz, że…?

Śledź staje się dziewiczy co roku. Z tego powodu śledź matjas nie jest młodą rybą. Na tym etapie jest szczególnie delikatny i bogaty w tłuszcz (zawiera go co najmniej 15 procent).

Śledź matjas
Śledź matjas

Wskazówka

  1. Jeśli chcesz obniżyć zawartość soli w śledziu matjas nie mocz ryby w wodzie przez długi czas, ponieważ utraci ona przez to swój niepowtarzalny smak. Zamiast tego zaleca się przez godzinę moczyć rybę w maśle z mlekiem, mleku lub kefirze. Filety matjasa przechowywane w oleju mogą być szczególnie słone i dlatego też można je trochę złagodzić i sprawić by były jeszcze smaczniejsze.

Czy wiesz, że…?

Każdego roku ludzie z niecierpliwością wyczekują początku sezonu na matjasy szczególnie w Holandii i Niemczech, a w wielu miejscach świętują początek tego sezonu na regionalnych festiwalach. W Holandii rybacy rywalizują ze sobą o to, kto pierwszy przyniesie na ląd matjasy. Zgodnie z tradycją beczkę najlepszych matjasów ofiarowuje się Holenderskiej rodzinie królewskiej.


Przepisy kulinarne